RENCANA | PRN Johor dan Negeri Sembilan: Politik kuasa mengatasi integriti?

SHAHNOR BASRI

Ketika dunia sedang berdepan ketidaktentuan geopolitik, perang tarif, persaingan ekonomi antara kuasa-kuasa besar serta perubahan landskap perdagangan global, Malaysia sebenarnya berada pada kedudukan yang lebih stabil berbanding banyak negara lain.

Ekonomi negara menunjukkan tanda-tanda pemulihan yang memberangsangkan, pelaburan terus mengalir, kadar pengangguran berada pada tahap yang terkawal dan keyakinan pelabur terhadap hala tuju dasar kerajaan semakin meningkat.

Dalam suasana inilah, tumpuan sebahagian parti politik terhadap kemungkinan pilihan raya negeri di Johor dan Negeri Sembilan menimbulkan persoalan yang wajar dibincangkan.

Adakah politik masih berfungsi sebagai instrumen untuk memperjuangkan kepentingan rakyat, atau semakin menjadi medan percaturan kuasa yang tidak berkesudahan?

Lebih penting, adakah pembubaran Dewan Undangan Negeri perlu menjadi pilihan setiap kali wujud peluang politik yang dianggap menguntungkan sesebuah parti?

Johor: Mandat Baharu atau Percaturan Politik?

Dari sudut Perlembagaan, pembubaran Dewan Undangan Negeri merupakan hak kerajaan negeri yang memerintah. Dalam sistem demokrasi, kerajaan mempunyai kuasa untuk mendapatkan mandat baharu daripada rakyat melalui pilihan raya.

Namun, persoalan yang lebih besar ialah sama ada pembubaran tersebut benar-benar didorong oleh keperluan pentadbiran atau lebih dipengaruhi oleh pertimbangan strategi politik.

Penyokong pembubaran lazimnya berhujah bahawa pilihan raya mampu memberikan mandat yang lebih kukuh kepada kerajaan untuk melaksanakan dasar-dasar pembangunan tanpa gangguan politik. Mereka juga berpendapat bahawa mandat baharu dapat menjamin kestabilan pentadbiran bagi tempoh yang lebih panjang.

Hujah tersebut mempunyai asas dalam demokrasi. Namun demikian, dalam keadaan Johor tidak berhadapan dengan krisis pentadbiran, kegagalan meluluskan belanjawan atau kehilangan majoriti yang menyebabkan kerajaan tidak lagi berfungsi dengan berkesan, rakyat berhak bertanya sama ada pilihan raya benar-benar merupakan keperluan mendesak.

Ketika negeri sedang berusaha menarik pelaburan, memperkukuh ekonomi dan mewujudkan lebih banyak peluang pekerjaan, pembubaran Dewan Undangan Negeri boleh menimbulkan persepsi bahawa pertimbangan politik lebih diutamakan berbanding kesinambungan pentadbiran.

Dalam demokrasi yang matang, mandat rakyat bukan sekadar instrumen politik yang digunakan apabila keadaan dilihat memihak kepada sesuatu parti. Mandat ialah amanah yang sewajarnya dihormati sehingga tamat tempohnya, kecuali jika terdapat keadaan luar biasa yang benar-benar memerlukan pilihan raya diadakan lebih awal.

Negeri Sembilan: Rakyat Jangan Dijadikan Penonton

Perkembangan di Negeri Sembilan pula memperlihatkan dimensi yang berbeza tetapi tidak kurang pentingnya. Desakan daripada pihak tertentu agar Dewan Undangan Negeri dibubarkan ketika negeri berdepan pelbagai isu berkaitan institusi adat dan proses pelantikan yang melibatkan institusi tradisional telah membuka ruang kepada pelbagai tafsiran politik.

Sudah tentu, setiap parti mempunyai hak untuk mengemukakan pandangan dan strategi politik masing-masing. Namun, persoalan yang perlu direnungkan ialah sama ada isu-isu yang berkaitan dengan institusi adat dan sistem beraja wajar dijadikan asas kepada percaturan politik jangka pendek, atau lebih baik diselesaikan melalui proses undang-undang serta amalan adat yang telah sekian lama dihormati.

Dalam sistem demokrasi berperlembagaan, kematangan politik bukan sahaja diukur melalui kemampuan memenangi pilihan raya, tetapi juga melalui kesediaan semua pihak menghormati institusi negara dan membenarkan proses yang sewajarnya berjalan tanpa tekanan politik yang berlebihan.

Jika setiap perkembangan politik dijadikan alasan untuk mendesak pilihan raya, rakyat akhirnya akan melihat politik sebagai perlumbaan mendapatkan kuasa, bukannya medan menyelesaikan masalah mereka.

Antara cabaran terbesar politik Malaysia hari ini ialah kecenderungan sesetengah pihak melihat pilihan raya sebagai penyelesaian kepada hampir setiap konflik politik.

Apabila berlaku perselisihan, pilihan raya dianggap jalan keluar. Apabila muncul perbezaan pendapat, pilihan raya menjadi cadangan utama.

Apabila terdapat percaturan baharu dalam gabungan politik, pilihan raya sekali lagi dijadikan pilihan.

Pendekatan sedemikian berisiko mewujudkan budaya politik yang tidak stabil, sedangkan proses pentadbiran dan pembangunan negara memerlukan kesinambungan dasar serta keyakinan pelabur.

Setiap pilihan raya melibatkan kos kewangan yang besar. Jentera kerajaan perlu memberi tumpuan kepada pengurusan pilihan raya, manakala sebahagian pelabur pula lazimnya mengambil pendekatan “tunggu dan lihat” sehingga landskap politik menjadi lebih jelas. Dalam keadaan tertentu, projek pembangunan dan pelaksanaan dasar juga boleh mengalami kelewatan.

Lebih penting daripada semua itu ialah rakyat. Mereka sedang berhadapan dengan isu kos sara hidup, peluang pekerjaan, pendidikan anak-anak, kemudahan kesihatan dan pembangunan infrastruktur. Keutamaan mereka ialah penyelesaian terhadap masalah harian, bukannya drama politik yang berpanjangan.

Integriti bukan sekadar slogan

Hampir semua parti politik bercakap mengenai integriti, tatakelola yang baik dan reformasi institusi. Namun ukuran sebenar terhadap prinsip-prinsip tersebut bukan terletak pada slogan ketika berkempen, sebaliknya pada tindakan ketika memegang kuasa.

Integriti bermaksud kesediaan meletakkan kepentingan rakyat mengatasi kepentingan parti.

Tatakelola yang baik bermaksud memastikan pentadbiran berjalan secara stabil, cekap dan berkesan supaya ekonomi dapat berkembang serta kebajikan rakyat terus dipelihara.

Reformasi institusi pula bermaksud memperkukuh institusi negara agar dihormati, bukannya menjadikan setiap institusi sebagai sebahagian daripada percaturan politik.

Apabila parti-parti politik terlalu cepat mendesak pembubaran dewan atau terlalu ghairah menguji kekuatan sendiri melalui pilihan raya, mesej yang boleh sampai kepada rakyat ialah perebutan kuasa lebih diutamakan daripada usaha membina kestabilan.

Sejarah demokrasi di pelbagai negara menunjukkan bahawa percaturan politik yang terlalu tertumpu kepada keuntungan jangka pendek tidak semestinya menghasilkan kestabilan.

Di United Kingdom, bekas Perdana Menteri, Theresa May, memanggil pilihan raya umum pada tahun 2017 dengan harapan memperoleh mandat yang lebih besar bagi menguruskan proses Brexit. Sebaliknya, keputusan tersebut menyebabkan beliau kehilangan majoriti dan terpaksa membentuk kerajaan yang lebih lemah.

Di Jepun, perpecahan yang berpanjangan dalam kalangan parti-parti pembangkang pada beberapa ketika telah menyukarkan mereka menawarkan alternatif pentadbiran yang meyakinkan walaupun kerajaan pemerintah turut berhadapan pelbagai cabaran.

Di India pula, percaturan politik jangka pendek oleh sebahagian parti wilayah sering menyebabkan tumpuan terhadap agenda pembangunan ekonomi negeri menjadi kurang konsisten.

Pengajarannya jelas: demokrasi bukan sekadar mengenai cara mendapatkan kuasa, tetapi tentang bagaimana kuasa digunakan untuk membangunkan negara dan meningkatkan kesejahteraan rakyat.

Malaysia memerlukan budaya politik yang lebih matang dan berpandangan jauh. Politik yang memahami bahawa mandat rakyat bukan tiket untuk permainan strategi tanpa penghujung, sebaliknya amanah untuk mentadbir dengan bertanggungjawab.

Johor dan Negeri Sembilan bukan sekadar gelanggang perebutan kerusi politik. Johor merupakan antara pemacu utama ekonomi negara serta pintu strategik Malaysia ke rantau ASEAN, manakala Negeri Sembilan memainkan peranan penting sebagai penghubung ekonomi antara Lembah Klang dan wilayah selatan Semenanjung.

Rakyat tidak memilih kerajaan semata-mata untuk menyaksikan ahli-ahli politik bertanding setiap kali muncul peluang politik baharu. Mereka memilih kerajaan untuk mentadbir, menyelesaikan masalah dan merancang masa depan yang lebih baik.

Sudah tentu, pilihan raya merupakan nadi kepada sistem demokrasi dan mandat baharu kadangkala diperlukan. Namun, ia seharusnya menjadi jalan penyelesaian apabila benar-benar wujud keperluan yang mendesak, bukannya strategi yang digunakan setiap kali percaturan politik dilihat menguntungkan mana-mana pihak.

Dalam era persaingan ekonomi Asia yang semakin sengit, Malaysia memerlukan kestabilan politik, dasar yang konsisten dan kepimpinan yang berfikir jauh ke hadapan. Jika setiap perselisihan atau peluang politik dijadikan alasan untuk membubarkan dewan dan mengadakan pilihan raya, akhirnya pihak yang paling menanggung kos ialah rakyat sendiri.

Kuasa bukanlah matlamat akhir dalam demokrasi. Bagi rakyat, kuasa hanyalah alat untuk mewujudkan kemakmuran, kestabilan dan kesejahteraan bersama.