Model Neutral Host JENDELA: Satu menara pelbagai telco beri pilihan saksama kepada penduduk desa

Penduduk luar bandar dan pedalaman bakal mempunyai lebih banyak pilihan untuk kekal berhubung apabila Neutral Host Platform diperkenalkan menerusi Jalinan Digital Negara Fasa 2 (JENDELA 2).

Pendekatan itu membolehkan infrastruktur dikongsi tanpa pengguna perlu bergantung kepada hanya satu rangkaian telekomunikasi di sesuatu kawasan.

Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) sebelum ini memaklumkan kumpulan pertama JENDELA 2 akan menggunakan pendekatan fit-for-purpose. Ia merangkumi perkhidmatan selular 4G dan 5G, WiFi melalui sambungan satelit serta pelaksanaan Neutral Host Platform buat julung kali.

Menerusi platform itu, pengguna boleh mengakses rangkaian WiFi menggunakan pelan data mudah alih sedia ada daripada pengendali rangkaian masing-masing.

Ini bermakna penduduk tidak semestinya perlu menukar telco semata-mata untuk menggunakan kemudahan yang disediakan di kawasan mereka.

Neutral Host Platform membolehkan pengguna memakai pakej data mudah alih yang sudah dimiliki untuk memasuki rangkaian WiFi, tanpa perlu menukar pengendali telekomunikasi. Matlamatnya adalah memberikan pengalaman sambungan yang lebih stabil dan lancar.

Bagi Kumpulan 1 sahaja, sebanyak 1,000 tapak dikenal pasti dengan 31.1 peratus di Semenanjung, 33.7 peratus di Sarawak dan 35.2 peratus di Sabah.

Secara keseluruhan, JENDELA 2 menyasarkan peluasan Internet ke 2,700 tapak yang melibatkan kira-kira 217,000 penduduk luar bandar dan pedalaman, khususnya di Sabah dan Sarawak.

Lebih mencabar

Keperluan menggunakan lebih daripada satu teknologi untuk kawasan sebegini pernah dihuraikan penyelidik Khazanah Research Institute (KRI), Dr Rachel Gong.

Dalam kertas Connecting the Last Mile: Solutions for Rural and Remote Communities, beliau menjelaskan bahawa bentuk muka bumi tidak sekata, kepadatan penduduk rendah dan kos membina gentian optik menjadikan sambungan kawasan pedalaman lebih mencabar.

Menurut Gong, tiada satu penyelesaian tunggal yang mampu menutup keseluruhan jurang digital. Antara pilihan yang boleh digunakan ialah pusat Internet komuniti, penerima isyarat bersama, jalur lebar tanpa wayar tetap, Internet satelit dan rangkaian yang dibangunkan komuniti sendiri. Oleh itu, dasar perlu cukup anjal untuk memilih teknologi mengikut keadaan sesuatu lokasi.

Pendekatan Neutral Host pula mempunyai kelebihan kerana beberapa penyedia perkhidmatan boleh berkongsi infrastruktur.

Kajian Oxford Martin School yang diketengahkan dalam laporan Citi Institute pada Januari 2026 mendapati perkongsian infrastruktur telekomunikasi antara pengendali boleh meningkatkan kualiti rangkaian, mengurangkan kos operator dan pada masa yang sama berpotensi menurunkan kos kepada pengguna.

Model sebegini menjadi lebih penting di kawasan yang mempunyai bilangan penduduk kecil dan kurang menarik untuk setiap syarikat membina rangkaiannya sendiri.

Lebih ekonomik

Daripada mendirikan infrastruktur berasingan bagi setiap telco, kemudahan yang dikongsi boleh membantu menjadikan penyediaan sambungan di kawasan luar bandar lebih ekonomik.

Namun, kesannya kepada harga dan pilihan sebenar pengguna tetap bergantung pada reka bentuk pelaksanaan serta penyertaan pengendali.

Dalam konteks JENDELA 2, Neutral Host dan sambungan satelit menawarkan dua jalan untuk menangani masalah yang sama.

Satelit boleh membawa sambungan ke lokasi yang sukar dicapai oleh gentian atau menara konvensional, manakala platform Neutral Host memberi ruang kepada infrastruktur itu digunakan dengan lebih terbuka oleh pengendali yang mengambil bahagian.

Bagi penduduk desa, nilai akhirnya terletak pada kemampuan mendapatkan sambungan yang stabil tanpa terpaksa terikat kepada satu pilihan sahaja.

Jika dilaksanakan seperti yang dirancang, ukuran kejayaan JENDELA 2 bukan hanya berapa banyak tapak yang dibina.

Lebih penting ialah sama ada penduduk di kawasan kurang mendapat perkhidmatan benar-benar memperoleh Internet yang boleh digunakan dengan baik, pilihan perkhidmatan yang lebih luas dan pengalaman digital yang setanding dengan kawasan lain.

Neutral Host memberi satu pendekatan untuk mencapai matlamat itu dengan menjadikan infrastruktur bersama sebagai pintu kepada pelbagai perkhidmatan, bukannya membataskan pengguna kepada satu rangkaian.