3 PM cuba, rundingan era PMX yang berjaya selesaikan isu pinjaman RM5 bilion

Selepas tiga pentadbiran Perdana Menteri terdahulu berusaha menyelesaikan isu pinjaman projek saluran paip minyak dan gas yang gagal, kerajaan pimpinan Datuk Seri Anwar Ibrahim akhirnya berjaya mencapai persetujuan dengan China bagi menyalurkan semula pembiayaan bernilai RM5 bilion.

Perjanjian itu sekali gus mengurangkan anggaran kerugian negara daripada RM8 bilion kepada RM3 bilion, selain membolehkan sebahagian besar pembiayaan asal dimanfaatkan untuk pembangunan infrastruktur bekalan air di Perak dan Pulau Pinang.

Skandal berkenaan melibatkan dua projek, iaitu Multi-Product Pipeline (MPP) dan Trans-Sabah Gas Pipeline (TSGP), yang dianugerahkan pada 2016 dengan nilai kontrak keseluruhan RM9.4 bilion.

Kedua-dua projek itu ditamatkan pada 2018, namun kerajaan Malaysia masih menanggung obligasi membayar balik pinjaman kira-kira RM8 bilion kepada Export-Import Bank of China (CEXIM), walaupun projek berkenaan tidak disiapkan.

Lebih mengejutkan, Perdana Menteri mendedahkan di Dewan Rakyat pada 3 November lalu bahawa pembayaran sebanyak RM8.3 bilion telah dibuat ketika kemajuan fizikal kedua-dua projek hanya sekitar 13 peratus.

Menurut Kementerian Kewangan, usaha menyelesaikan masalah pinjaman berkenaan telah dilakukan sepanjang tiga pentadbiran terdahulu, melibatkan Tun Dr Mahathir Mohamad, Tan Sri Muhyiddin Yassin dan Datuk Seri Ismail Sabri Yaakob, namun penyelesaian tidak dapat dimuktamadkan.

Kerajaan pimpinan Anwar kemudian mengemukakan semula rundingan pada 2024, disusuli perbincangan dengan Presiden China, Xi Jinping dan Perdana Menteri China, Li Qiang pada 2025.

Hasil rundingan tersebut, perjanjian penyaluran semula pinjaman RM5 bilion akhirnya dimeterai antara Suria Strategic Energy Resources Sdn Bhd (SSER) dan CEXIM pada 30 Oktober 2026.

Melalui persetujuan itu, pembiayaan berkenaan akan digunakan untuk melaksanakan Skim Bekalan Air Perak Utara (NPWSS), yang turut memberi manfaat kepada Pulau Pinang.

Projek tersebut menyasarkan kapasiti bekalan air sebanyak 700 juta liter sehari untuk utara Perak, termasuk kawasan perindustrian Kerian, manakala Pulau Pinang bakal menerima kapasiti bekalan sebanyak 300 juta liter sehari.

Selain itu, projek berkenaan turut menyasarkan penyediaan 500 juta liter air mentah sehari bagi keperluan pengairan pertanian, sekali gus membantu menjamin bekalan air jangka panjang untuk rakyat dan sektor ekonomi.

Perjanjian ini bukan bermakna China menghapuskan hutang RM5 bilion Malaysia, sebaliknya pembiayaan yang sebelum ini terikat kepada projek gagal dapat disalurkan semula kepada pembangunan infrastruktur yang mempunyai manfaat kepada rakyat.

Bagaimanapun, Anwar mengakui negara masih menanggung anggaran kerugian RM3 bilion akibat kegagalan projek asal tersebut. Siasatan juga masih diteruskan berikutan laporan yang menunjukkan kemungkinan wujud unsur penyelewengan.

Perkembangan ini memperlihatkan bagaimana rundingan diplomatik antara Malaysia dengan China berjaya menghasilkan penyelesaian sebahagian daripada masalah kewangan yang diwarisi daripada projek terdahulu.

Selepas bertahun-tahun pinjaman berkenaan menjadi beban negara tanpa hasil infrastruktur yang dijanjikan, sekurang-kurangnya RM5 bilion kini dapat dimanfaatkan untuk projek bekalan air yang diperlukan rakyat.

Persoalan yang masih perlu dijawab ialah bagaimana pembayaran berbilion ringgit boleh dibuat ketika kemajuan projek begitu rendah, dan siapa yang harus dipertanggungjawabkan terhadap kerugian negara.

#AnwarIbrahim #SkandalPaipGas #KerajaanMADANI