Muafakat Nasional 2.0: Mengapa Umno tidak wajar jadi 'tayar simpanan' Pas?

Oleh DR AZRIE AZEH

Mutakhir ini cadangan menghidupkan semula Muafakat Nasional (MN) 2.0 kembali kedengaran.

Seperti biasa, hujah yang dibawa ialah penyatuan Melayu-Islam, perpaduan ummah dan keperluan menghadapi cabaran politik masa depan.

Di atas kertas, hujah-hujah ini kelihatan menarik. Namun, politik tidak boleh dinilai berdasarkan slogan semata-mata.

Politik perlu dinilai berdasarkan rekod, pengalaman dan kejujuran dalam hubungan antara parti.

Persoalan yang perlu ditanya ialah: Mengapa sekarang?

Ketika Muafakat Nasional ditubuhkan pada 2019, Umno dan Pas berdiri bersama selepas kekalahan besar Barisan Nasional dalam PRU14.

Ramai ahli Umno menerima kerjasama tersebut walaupun sejarah permusuhan kedua-dua parti sangat panjang.

Mereka menerima atas nama penyatuan orang Melayu dan kestabilan politik. Tetapi apa yang berlaku selepas itu?

Apabila peluang kuasa muncul melalui pembentukan kerajaan baharu pada 2020, semangat Muafakat Nasional mula berubah.

Pas memilih untuk bergerak dalam kerangka yang lebih luas bersama Perikatan Nasional (PN).

Dalam banyak keadaan, Umno merasakan bahawa kedudukan dan kepentingannya tidak lagi menjadi keutamaan.

Muafakat Nasional yang kononnya menjadi platform penyatuan akhirnya tenggelam dalam percaturan politik yang lebih besar.

Lebih penting daripada itu ialah soal penghormatan politik.

Mengkritik Umno

Sepanjang beberapa tahun kebelakangan ini, pemimpin-pemimpin Pas tidak pernah berhenti mengkritik Umno.

Umno digambarkan sebagai parti yang gagal, parti yang hilang arah dan parti yang tidak lagi layak memimpin orang Melayu.

Pelbagai kiasan dan analogi digunakan untuk memperlekehkan Umno. Ahli-ahli Umno di akar umbi masih mengingati bagaimana parti mereka menjadi sasaran serangan politik yang berterusan.

Maka timbul persoalan yang sangat mudah. Jika Umno begitu buruk, begitu lemah dan begitu tidak bermaruah seperti yang digambarkan sebelum ini, mengapa Pas kini kembali menghulurkan tangan?

Jawapannya mungkin terletak pada realiti politik semasa.

Pas memahami bahawa landskap politik sentiasa berubah. Tiada parti yang boleh bergantung selama-lamanya kepada momentum kemenangan.

Dalam politik, kekuatan hari ini tidak menjamin kemenangan esok.

Justeru, usaha menghidupkan semula Muafakat Nasional 2.0 boleh ditafsirkan sebagai usaha memperluaskan ruang politik dan mengurangkan risiko masa depan.

Namun, Umno tidak sepatutnya melihat perkara ini melalui lensa sentimental.

Umno perlu bertanya satu soalan yang sangat penting: Apakah manfaat strategik kepada Umno?

Jika Muafakat Nasional 1.0 gagal dipertahankan ketika kedua-dua parti berada dalam blok yang hampir sama, apakah jaminan bahawa Muafakat Nasional 2.0 akan lebih berjaya?

Jika kepercayaan yang pernah diberikan berakhir dengan kekecewaan, apakah asas baharu yang boleh membina semula keyakinan tersebut?

Jika Pas benar-benar menghargai Muafakat Nasional, mengapa ia dibiarkan terkubur apabila hubungan dengan parti lain lebih menguntungkan?

Keyakinan rakyat

Hakikatnya, Umno hari ini berada dalam kedudukan yang berbeza berbanding tahun 2018. Umno merupakan sebahagian daripada kerajaan Persekutuan.

Cabaran terbesar Umno bukanlah mencari rakan politik baharu, tetapi memulihkan keyakinan rakyat terhadap parti itu sendiri.

Pemulihan Umno tidak akan datang melalui pergantungan kepada Pas. Pemulihan Umno hanya akan berlaku apabila parti itu berjaya melahirkan kepimpinan yang diyakini, menawarkan dasar yang relevan dan membina semula hubungan dengan generasi muda serta pengundi atas pagar.

Atas sebab itu, menerima Muafakat Nasional 2.0 mungkin membawa lebih banyak risiko daripada manfaat.

Umno tidak boleh dilihat sebagai parti yang hanya dipanggil apabila diperlukan dan ditinggalkan apabila tidak lagi menguntungkan.

Sebuah parti yang mempunyai sejarah lebih tujuh dekad tidak boleh berfungsi sebagai “tayar simpanan” kepada mana-mana pihak.

Politik memerlukan memori. Ahli-ahli Umno tidak seharusnya melupakan bagaimana Muafakat Nasional berakhir.

Mereka juga tidak seharusnya melupakan tahun-tahun panjang ketika parti itu menjadi sasaran kritikan keras daripada mereka yang kini bercakap tentang perpaduan.

Penyatuan politik hanya bermakna jika dibina atas asas kepercayaan dan saling menghormati.

Tanpa dua perkara itu, Muafakat Nasional 2.0 berisiko menjadi sekadar slogan baharu untuk menyelesaikan masalah politik lama.

Dan Umno mempunyai hak untuk berkata: Tidak!

*DR AZRIE AZEH merupakan Setiausaha Pertubuhan Muafakat Terengganu Baharu.