RENCANA | kisah Yasin Sulaiman dan persoalan undang-undang tumpaskan kartel dadah

OLEH MARTIN VENGADESAN

Saya berasa amat lega apabila mendapat tahu penyanyi dan komposer Yasin Sulaiman telah dibenarkan keluar dari Hospital Bahagia Ulu Kinta selepas hampir empat tahun.

Saya berharap pengumuman yang dibuat oleh rakannya yang juga bekas anggota kumpulannya, Akbar Azmi, pada Rabu lalu menjadi noktah terakhir dalam perkara ini kerana Yasin sudah cukup lama menderita.

Pada Ogos 2024, Mahkamah Tinggi Shah Alam menjatuhkan hukuman penjara seumur hidup dan 16 sebatan terhadap Yasin atas tiga kesalahan berkaitan dadah. Mujurlah, Mahkamah Rayuan membebaskan dan melepaskannya pada April 2025 selepas laporan perubatan serta penilaian psikiatri mengesahkan beliau mengalami gangguan bipolar.

Yasin merupakan seorang yang memiliki bakat luar biasa dan lagunya yang hebat, Reformasi, amat memberi inspirasi kepada kami yang berada dalam gerakan reformasi.

Walaupun saya sangat gembira kerana beliau kini bebas untuk pulang ke pangkuan keluarganya, saya masih berasa sedih dan kecewa kerana tidak banyak yang berubah meskipun pelbagai perbincangan telah dibuat mengenai reformasi undang-undang dadah. Hukuman yang terlalu keras masih kekal dalam perundangan negara.

Itulah sebabnya Yasin menerima hukuman berat berupa penjara seumur hidup kerana memiliki 17 pokok ganja, ketika beberapa bahagian dunia telah menjadikan tanaman itu sebagai satu industri yang menguntungkan.

Hukuman berat yang kita kenakan bagi kesalahan pengedaran dadah sering kali menimpa pengguna dadah dan keldai dadah, bukannya orang tengah, apatah lagi dalang atau ketua kartel.

Satu perkara yang pasti: dasar sedia ada telah gagal.

Saya sedar kita telah mencapai sedikit kemajuan selepas Dr Ganja, yang nama sebenarnya Amiruddin @ Nadarajan Abdullah, terselamat daripada hukuman gantung pada Julai 2023 selepas menghabiskan masa bertahun-tahun menunggu hukuman mati.

Pada awal tahun ini, bekas duta Zainal Abidin Alias dan anaknya turut dibebaskan dan dilepaskan daripada pertuduhan berkaitan pengedaran dadah serta penanaman pokok ganja di sebuah rumah di Janda Baik, Pahang, pada 2022.

Jurutera Lukman Mohamad, yang pernah saya tulis mengenainya ketika beliau pada mulanya dijatuhi hukuman mati pada 30 Ogos 2018 di bawah Akta Dadah Berbahaya 1952 kerana memiliki 3.1 liter minyak ganja, 279 gram ganja mampat dan 1.4 kilogram bahan yang mengandungi tetrahydrocannabinol atau THC, turut dibebaskan pada Mac 2021.

Lukman, yang kini telah membina semula kehidupannya, malah pernah menulis sebuah puisi bagi meluahkan kesedihannya terhadap hukuman yang dijatuhkan kepada Yasin. Beliau merujuk kepada masalah kesihatan mental Yasin dan mempersoalkan apakah makna kemajuan negara sekiranya kita masih dibelenggu undang-undang yang terlalu keras.

Dan di situlah persoalan sebenarnya: mengapa kita masih belum bergerak untuk memperbaharui undang-undang kita?

Adakah kita mahu terus membiarkan perkara ini tergantung tanpa penyelesaian, sebagaimana isu pemansuhan sepenuhnya hukuman mati dan usaha menamatkan perkahwinan kanak-kanak?

Martin Vengadesan, bekas editor, kini berkhidmat sebagai perunding komunikasi strategik kepada Kementerian Komunikasi.