Penjara mahal, tahanan rumah murah? PSM persoal siapa tanggung kos Najib

Persoalan mengenai kos pelaksanaan tahanan rumah terhadap Datuk Seri Najib Razak mula dibangkitkan apabila Parti Sosialis Malaysia (PSM) mempersoalkan sama ada kaedah itu benar-benar menjimatkan perbelanjaan kerajaan atau sebaliknya memerlukan kos tambahan.

Menerusi satu video di Facebook, PSM berkongsi persoalan Timbalan Pengerusi, S Arutchelvan a/l Subramaniam (dikenali juga dengan Arul) yang mahu mengetahui sama ada tahanan rumah bagi seorang individu akan mengurangkan kos penjara atau meningkatkan perbelanjaan kerajaan.

“Tahanan Rumah Sebab Jimat Kos Penjara?” demikian persoalan yang diketengahkan dalam hantaran berkenaan.

Isu itu menjadi lebih menarik apabila perkembangan terbaharu membabitkan Najib menyaksikan pelaksanaan tahanan rumah yang diperuntukkan dalam pengampunan bersyarat masih belum dapat diteruskan meskipun denda RM50 juta telah dibayar.

Pada 6 November, Najib dilaporkan telah menjelaskan denda RM50 juta yang dikenakan dalam kes SRC International, sekali gus memenuhi syarat kewangan dalam Perintah Pengampunan Bersyarat bertarikh 18 September 2026.

Perintah berkenaan memperuntukkan bahawa beliau boleh menjalani baki hukuman bagi kes SRC International menerusi tahanan rumah sehingga 23 Ogos 2028, tertakluk kepada pembayaran denda dan pematuhan syarat ditetapkan.

Bagaimanapun, Jabatan Peguam Negara (AGC) pada hari sama mengumumkan pelaksanaan tahanan rumah itu ditangguhkan sementara bagi mendapatkan penjelasan lanjut mengenai tafsiran perintah pengampunan serta kesan Perintah Pelepasan yang dikeluarkan Mahkamah Tinggi.

Pertama, pembayaran RM50 juta hanya menyelesaikan komponen denda, manakala baki hukuman penjara bagi kes SRC masih berjalan dan perlu diteruskan melalui tahanan rumah.

Kedua, pembayaran itu membolehkan pengampunan berkuat kuasa sepenuhnya sehingga keseluruhan hukuman bagi kes SRC, termasuk penjara, dianggap selesai.

Sepanjang tempoh penangguhan, Najib perlu kekal di tempat tahanan sedia ada sementara persoalan berkenaan diselesaikan.

Pada 7 November, Yang di-Pertuan Agong Sultan Ibrahim menegaskan bahawa titah pengampunan bersyarat itu jelas dan perlu dihormati, malah sebarang tindakan mempertikaikannya boleh menjurus kepada perbuatan mengingkari titah diraja.

Bagaimanapun, AGC menegaskan pihaknya tidak mempertikaikan kuasa pengampunan Yang di-Pertuan Agong, sebaliknya memerlukan penentuan mahkamah mengenai kesan undang-undang perintah pelepasan terhadap baki hukuman Najib.

AGC turut menjelaskan persoalan itu mempunyai implikasi terhadap pelaksanaan hukuman penjara 15 tahun dalam kes 1MDB berasingan yang dijatuhkan pada Disember 2025 dan kini dalam proses rayuan Najib.

Hukuman kes 1MDB itu ditetapkan bermula selepas hukuman kes SRC selesai dijalani.

Kos penjara berbanding tahanan rumah

Persoalan yang dibangkitkan PSM sebenarnya membuka ruang kepada perbahasan lebih luas mengenai kos sebenar sistem pemulihan dan penguatkuasaan hukuman.

Secara umumnya, penempatan seseorang banduan di penjara melibatkan perbelanjaan makanan, penginapan, kemudahan kesihatan, pengurusan fasiliti serta gaji dan operasi anggota penjara.

Tahanan rumah pula tidak bermakna kerajaan boleh menghentikan semua perbelanjaan berkaitan banduan berkenaan.

Jika dilaksanakan, kaedah itu mungkin memerlukan pemantauan pergerakan, penggunaan alat pemantauan elektronik, kawalan keselamatan, pemeriksaan berkala serta pengurusan pematuhan terhadap syarat tahanan.

Bagi kes berprofil tinggi seperti Najib, tahap kawalan dan keselamatan yang diperlukan juga boleh menjadi faktor penting dalam menentukan jumlah perbelanjaan sebenar.

Oleh itu, tanpa data rasmi mengenai kos kedua-dua kaedah, tidak wajar untuk membuat kesimpulan bahawa tahanan rumah semestinya lebih murah berbanding penjara.

Kerajaan perlu menjelaskan sama ada pelaksanaan tahanan rumah akan mengurangkan perbelanjaan awam, berapa kos pemantauan yang diperlukan dan pihak mana yang akan menanggung perbelanjaan tersebut.

Isu ini turut menyentuh soal ketelusan apabila sebarang keputusan berkaitan pelaksanaan hukuman melibatkan penggunaan sumber kerajaan.

Jika tahanan rumah memerlukan anggota keselamatan, peralatan pemantauan dan operasi khas, rakyat berhak mengetahui anggaran kos serta mekanisme kawalan yang akan digunakan.

Pada masa sama, perbandingan kos perlu dibuat secara adil dengan mengambil kira perbelanjaan sebenar bagi penahanan di penjara, bukannya sekadar membuat andaian bahawa seseorang yang berada di rumah tidak lagi memerlukan kos penguatkuasaan.

Persoalan yang dibangkitkan PSM itu akhirnya membawa kepada satu tuntutan yang munasabah: sebarang pelaksanaan tahanan rumah perlu disertai penjelasan mengenai kos, keselamatan, pemantauan dan akauntabiliti.

Ini kerana wang yang digunakan untuk melaksanakan sesuatu keputusan kerajaan tetap melibatkan sumber awam dan perlu dipertanggungjawabkan kepada rakyat.