Anwar vs Hadi: Siapa sebenarnya penyumbang kemajuan Islam di Malaysia?

Oleh DR NIK RAHIM

Datuk Seri Anwar Ibrahim dan Tan Sri Haji Abdul Hadi Awang merupakan dua tokoh politik Islam paling berpengaruh dalam sejarah Malaysia moden.

Kedua-duanya mempunyai cita-cita yang sama iaitu memperkasakan Islam dalam kehidupan bernegara, namun pendekatan, strategi dan falsafah perjuangan yang mereka pilih amat berbeza.

Anwar Ibrahim lebih dikenali dengan pendekatan Islam yang bersifat inklusif, progresif dan mesra masyarakat majmuk.

Beliau berusaha menggabungkan nilai-nilai Islam dengan demokrasi, pembangunan ekonomi, pendidikan dan hubungan antarabangsa.

Pengaruhnya bermula sejak memimpin Angkatan Belia Islam Malaysia (ABIM), yang menekankan pendidikan, pembangunan insan dan reformasi sosial.

Sebaliknya, Haji Hadi Awang dikenali dengan pendekatan yang lebih literal dan berorientasikan pelaksanaan syariah secara menyeluruh.

Fokus utama beliau ialah memperjuangkan agenda negara Islam, pengukuhan identiti umat Islam serta pelaksanaan hukum-hakam syariah termasuk hudud.

Pas di bawah kepimpinannya menjadikan agenda tersebut sebagai teras perjuangan politik parti.

Walaupun kedua-duanya memperjuangkan Islam, pendekatan yang berbeza ini telah menghasilkan kesan yang berbeza terhadap perkembangan Islam di Malaysia.

Pendidikan Islam

Dalam bidang pendidikan Islam, Anwar Ibrahim dilihat membawa pendekatan yang lebih luas dan bersifat nasional.

Beliau menyokong pengukuhan kurikulum Islam di institusi pengajian tinggi, pembangunan sekolah tahfiz serta pemerkasaan universiti Islam bertaraf antarabangsa.

Pendekatan ini bertujuan melahirkan generasi Muslim yang mampu bersaing dalam dunia moden tanpa mengabaikan asas agama.

Hadi Awang pula lebih menumpukan perhatian kepada pengukuhan sistem pondok tradisional dan pendidikan agama yang menjadi identiti negeri-negeri yang diterajui Pas seperti Kelantan, Terengganu, Kedah dan Perlis.

Pendekatan ini berjaya mengekalkan warisan pendidikan Islam tradisional, namun impaknya lebih tertumpu kepada kawasan tertentu.

Secara keseluruhannya, Anwar dilihat lebih berjaya memperluaskan pengaruh pendidikan Islam ke peringkat nasional dan antarabangsa, manakala Hadi lebih menonjol dalam mempertahankan tradisi pendidikan Islam klasik.

Ekonomi Islam

Salah satu sumbangan terbesar Anwar Ibrahim ialah dalam pembangunan ekonomi Islam.

Ketika memegang jawatan penting dalam kerajaan, beliau memainkan peranan besar dalam memajukan industri perbankan dan kewangan Islam Malaysia sehingga negara menjadi antara pusat kewangan Islam terkemuka dunia.

Perkembangan institusi kewangan Islam, penerbitan sukuk, perbankan Islam dan ekosistem ekonomi patuh syariah berkembang pesat hasil dasar yang dilaksanakan sepanjang tempoh tersebut.

Sebaliknya, sumbangan Hadi Awang dalam bidang ekonomi Islam di peringkat nasional adalah lebih terhad. Tumpuan beliau lebih banyak diberikan kepada perjuangan politik dan pelaksanaan syariah.

Dari sudut impak praktikal terhadap kehidupan umat Islam dan pembangunan negara, Anwar mempunyai kelebihan yang ketara dalam bidang ini.

Pelaksanaan syariah

Dalam aspek pelaksanaan syariah, Haji Hadi Awang mempunyai rekod yang lebih jelas dan konsisten.

Beliau merupakan tokoh yang paling aktif memperjuangkan pelaksanaan hukum hudud serta pengukuhan bidang kuasa Mahkamah Syariah melalui pelbagai inisiatif termasuk Rang Undang-Undang 355 (RUU 355).

Anwar pula menyokong pengukuhan institusi dan undang-undang syariah yang sedia ada, namun mengambil pendekatan lebih berhati-hati terhadap pelaksanaan hudud di peringkat Persekutuan kerana mengambil kira realiti masyarakat majmuk dan kerangka Perlembagaan negara.

Dalam isu ini, Hadi dilihat lebih tegas dan konsisten, manakala Anwar lebih pragmatik dan berorientasikan realiti politik semasa.

Institusi Islam

Dalam memperkukuhkan institusi Islam, Anwar mempunyai kelebihan dari segi skala dan pengaruh.

Beliau menyokong pemerkasaan institusi seperti JAKIM, jabatan mufti, badan-badan agama negeri serta pelbagai program pembangunan Islam di bawah kerajaan Persekutuan.

Hadi pula lebih menumpukan kepada model pentadbiran negeri yang diterajui Pas, sebagai contoh pelaksanaan dasar-dasar berasaskan Islam.

Dari segi kesan nasional, Anwar menunjukkan pencapaian yang lebih besar kerana dasar dan institusi yang diperkukuhkan melibatkan seluruh negara.

Dakwah dan inklusiviti

Perbezaan paling ketara antara kedua-dua tokoh ini mungkin terletak pada pendekatan dakwah mereka.

Anwar Ibrahim sering mempromosikan konsep Maqasid Syariah, dialog antara agama, toleransi dan imej Islam yang sederhana di peringkat antarabangsa.

Pendekatan ini membolehkan beliau diterima oleh pelbagai lapisan masyarakat serta meningkatkan imej Islam di mata dunia.

Hadi pula lebih menonjol dengan pendekatan dakwah yang tegas dan berterus terang dalam mempertahankan prinsip-prinsip Islam. Pendekatan ini mendapat sokongan kuat dalam kalangan penyokong yang mahukan pendirian yang jelas terhadap isu-isu agama dan moral.

Walau bagaimanapun, pengkritik berpendapat bahawa pendekatan yang terlalu konfrontasional kadangkala menyebabkan Islam dilihat kurang mesra oleh sebahagian masyarakat bukan Islam dan golongan profesional bandar.

Kekuatan dan kelemahan

Kekuatan utama Anwar ialah keupayaannya membawa nilai-nilai Islam ke dalam struktur negara moden, ekonomi, pendidikan dan hubungan antarabangsa.

Beliau berjaya menjadikan Malaysia antara negara yang dihormati dalam bidang kewangan Islam dan memperluaskan pengaruh Islam ke peringkat global.

Namun begitu, beliau sering dikritik kerana dianggap terlalu bertolak ansur dengan parti-parti bukan Islam dan kurang memberi penekanan kepada agenda pelaksanaan hudud.

Hadi pula mempunyai kelebihan dari segi ketegasan mempertahankan identiti Islam dan konsistensi dalam memperjuangkan syariah.

Beliau berjaya memastikan agenda Islam politik terus relevan dalam wacana nasional dan menjadi suara kepada golongan yang mahukan pelaksanaan syariah yang lebih menyeluruh.

Namun, pendekatan yang lebih konfrontasional sering menimbulkan polarisasi dalam masyarakat dan menghadkan penerimaan terhadap gagasannya di luar kelompok penyokong tradisional Pas.

Kesimpulan

Jika ukuran dibuat berdasarkan pembangunan institusi, pendidikan, ekonomi Islam dan pengaruh antarabangsa, Anwar Ibrahim dilihat mempunyai impak yang lebih besar terhadap perkembangan Islam di Malaysia.

Sebaliknya, jika ukuran dibuat berdasarkan komitmen terhadap pelaksanaan syariah dan perjuangan ideologi Islam politik, Haji Hadi Awang mempunyai kelebihan yang tersendiri.

Hakikatnya, kedua-dua tokoh ini telah menyumbang kepada perkembangan Islam melalui pendekatan yang berbeza.

Anwar membawa pendekatan Islam yang lebih inklusif, progresif dan berintegrasi dengan realiti semasa, manakala Hadi membawa pendekatan Islam yang lebih tegas, konservatif dan berteraskan perjuangan syariah.

Mungkin cabaran sebenar umat Islam Malaysia hari ini bukanlah memilih antara kedua-duanya, tetapi mengambil kekuatan daripada kedua-dua pendekatan tersebut demi membina masa depan Islam yang lebih kukuh, berkesan dan relevan dalam masyarakat majmuk.