Sanusi dan Trump: Dua negara berbeza, retorik perkauman yang hampir sama

Menteri Besar Kedah, Datuk Seri Muhammad Sanusi Md Nor dan Presiden Amerika Syarikat (AS), Donald Trump mungkin berada di dua negara yang jauh berbeza.

Namun, kenyataan politik mereka yang menyentuh soal kaum, agama dan asal usul mencetuskan perdebatan hampir sama.

Sanusi yang juga Ketua Pengarah Pilihan Raya Pas Pusat mengeluarkan kenyataan bahawa orang Cina mempunyai China dan orang India mempunyai India ketika berucap dalam ceramah parti itu di Jempol, Negeri Sembilan pada Julai lalu.

Kenyataan itu menimbulkan kontroversi kerana masyarakat Cina dan India di Malaysia bukan pendatang asing, sebaliknya rakyat negara ini yang mempunyai hak kewarganegaraan seperti masyarakat lain.

Walaupun Sanusi kemudian menjelaskan bahawa kenyataannya merujuk kepada sejarah Tanah Melayu dan bukan bertujuan mempertikaikan kewarganegaraan mana-mana kaum, ungkapan itu tetap mengundang persoalan mengenai sensitiviti pemimpin dalam masyarakat majmuk.

Keganasan

Di Amerika Syarikat (AS) pula, Trump mencetuskan kontroversi apabila menyerang Abdul El-Sayed, ahli politik Parti Demokrat berketurunan Mesir dan beragama Islam yang dilahirkan di Michigan.

Trump menggunakan retorik yang menyentuh identiti agama El-Sayed serta mengaitkannya dengan gambaran negatif mengenai keganasan, meskipun ahli politik berkenaan merupakan rakyat AS sejak lahir.

Persamaan yang boleh diperhatikan daripada kedua-dua kontroversi ini ialah penggunaan identiti kaum, agama atau keturunan dalam perdebatan politik, walaupun konteks dan bentuk kenyataan mereka tidak sepenuhnya sama.

Dalam kes Sanusi, persoalannya ialah mengapa negara asal nenek moyang masyarakat Cina dan India perlu dibangkitkan apabila membicarakan kedudukan rakyat Malaysia.

Hakikatnya, generasi masyarakat Cina dan India telah lama dilahirkan, membesar, bekerja dan menyumbang kepada pembangunan negara ini.

Malaysia bukan milik satu kaum semata-mata. Perlembagaan Persekutuan menetapkan asas kewarganegaraan dan menjamin hak tertentu kepada seluruh rakyat tanpa mengira keturunan.

Begitu juga di AS, seseorang yang dilahirkan di negara itu tidak sepatutnya dipersoalkan kesetiaannya hanya kerana mempunyai nama, agama atau latar keturunan berbeza.

Politik berasaskan identiti bukan sesuatu yang baharu, namun penggunaannya secara berlebihan boleh mengalihkan perhatian rakyat daripada persoalan yang lebih penting seperti ekonomi, peluang pekerjaan, pendidikan dan kos sara hidup.

Dalam konteks Malaysia, pemimpin politik mempunyai tanggungjawab besar untuk memastikan perbezaan kaum dan agama tidak dijadikan alasan untuk mempertikaikan tempat seseorang warganegara dalam masyarakat.